Wandelen in Spanje

  1. Algemeen
  2. Wat je zeker moet weten over wandelen in Spanje
  3. Kaarten
  4. Andere weetjes
  5. Wandelen in de praktijk in Madrid, Andalusië, Catalonië en Murcia
  6. Benodigdheden om veilig te gaan wandelen
  7. Wandelen met problemen
  8. Wat moet men doen in het geval van een ongeval?

1. Algemeen

Met een gebied van 505.000 vierkante kilometer tussen de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan is Spanje een groot land.

Het land heeft sinds het einde van het Franco regime in de jaren 70 een enorme verandering ondergaan en het kende een snelle ontwikkeling van het toerisme aan de Middellandse Zeekust. Vandaag de dag is Spanje een van de belangrijkste toeristische bestemmingen ter wereld en zij hebben een netwerk van autostrades en een met treinen met hoge snelheid uitgebouwd.

Politiek is het een vanuit Madrid centraal geleid land maar er zijn zeventien autonome regio’s met een grote mate van onafhankelijkheid. Wat minder bekend is is dat Spanje nog altijd twee enclaves in Marokko heeft, Cueta juist tegenover Gibraltar en Melilla dat oostelijker ligt bij Nador.

Geografisch gezien heeft Spanje uitgebreide berggebieden. In het noorden van de kust van Cantabrië tot ver oostelijker liggen de Pyreneeën. In het centrum van het land, rond Madrid vinden we het Centraal Systeem met de Sierra Guadarrama. Verder zuidelijk en ten noorden van Sevilla ligt de Sierra Morena. Ook nog in het zuiden vinden we de Cordillera Penibética met de Sierra Nevada. Historisch gezien zijn deze bergketens belangrijke bronnen geweest van minerale rijkdom en vandaag leveren zij door de aanleg van tal van reservoirs elektriciteit door middel van waterkracht.

Zoals van een land van dergelijke grootte kan verwacht worden is het klimaat zeer verschillend. De noordelijke regio’s langsheen de Pyreneeën kunnen in de winter koud en bedekt met sneeuw zijn. In het centrale gedeelte is het extreem, van extreem koud in de winter tot extreem warm in de zomer. Verder zuidelijk is er sneeuw in de winter maar enkel op grote hoogte maar de invloed van de Middellandse Zee geeft over het algemeen een veel aangenamer klimaat. Maar in de zomer kan men zich toch verwachten aan temperaturen rond de 35 graden.

Sinds de jaren 89 werden grote delen van Spanjes braakliggend gebied omgevormd tot Natuur of Nationale Parken In deze parken werden er netwerken aangelegd van redelijk aangegeven wandelwegen en er werden tal van bezoekerscentra gebouwd. Hier kunnen geïnteresseerden iets leren over de fauna en flora in het park. Onafhankelijk de regio die men kiest is er altijd een park in de buurt.

We moeten ook de twee eilandengroepen vermelden die Spanje rijk is, de Balearen en de Canarische Eilanden. Ook hier heeft men Natuur of Nationale Parken die door de wandelaar kunnen bezocht worden.

Een bezoek aan dit fascinerend land, met zijn verschillende culturen en landschappen is ook voor de wandelaar aan te raden. Het aanbod aan gemarkeerde wandelingen gaat nog steeds in stijgende lijn en ze zijn geschikt voor elk niveau, van beginner tot geoefende wandelaar. Hou wel rekening met de tijd van het jaar waarin je in een regio gaat wandelen.

2. Wat je zeker moet weten over wandelen in Spanje

Wandelen in Spanje is een goede tijdsbesteding maar er zijn toch enkele regels waar men zich best kan aan houden.

Dit is een woest land en veel van de wandelingen liggen afgelegen en de paden worden weinig gebruikt. Geraak je in de problemen en verlies je uw weg dan ben je alleen. Zorg dan je dus voorbereid bent. Kijk onderaan dit artikel wat men moet doen indien het misloopt.

3. Kaarten

Landkaarten in Spanje hebben een detail van 1:50000 of 1:25000 en ze zijn in het algemeen in orde maar er is een gebrek aan de aanduiding van goede wandelpaden. In gebieden aan de Middellandse Zee met een snelle toeristische groei is het niet altijd gemakkelijk om kaarten te vinden die recent zijn. Maar wat de Nationale en Natuur Parken betreft, zij bieden zeer goede en gedetailleerde kaarten aan waarop de wandelpaden staan aangegeven. Ook zijn de GR (Rood) Grand recorrido, PR (Geel) Pequeño recorrido en LR (groen) Local routes aangegeven.

Het onderhoud van de GR paden is een nationale verantwoordelijkheid en de PR en LR routes zijn een lokale verantwoordelijkheid. Dat kan een verklaring zijn voor een verschil in de mate van onderhoud van de paden.

Overweeg de aanschaf van een kaart met een ingebouwd GPS die de tocht zeer precies aangeeft. Denk er dan wel aan dat een GPS systeem een vrij zicht op de lucht moet hebben en dat het niet werkt in bosrijk gebied. Het is altijd een goed idee om ook een kompas mee te brengen. Ook de GSM zal het in ruw terrein laten afweten.

Voor diegenen die CNIG kaarten of kaarten van de Parken willen hebben, die kunnen zich wenden tot Tienda Verde in Madrid. Dit is een van de grootste winkels die kaarten, gidsen en gerelateerde publicaties over Spanje verkopen.

4. Andere weetjes

Uitdroging is een groot probleem wanneer men in zeer warme of vochtige condities gaat wandelen. Neem dus genoeg water met u mee, minstens 2 liter per persoon. Water in de bergen is schaars en persoonlijk zou ik er niet van drinken tenzij in een noodgeval. Je weet nooit wat er stroomopwaarts gebeurt.

Drink regelmatig en het is beter weinig maar dikwijls te drinken. Je kan ook een systeem gebruiken zoals Camelbak, dit reinigt water, is een lichtgewicht en ze zijn gemakkelijk in gebruik. Verder zijn er de snelle Fast Hydration dranken zoals Isostar die nu overal in de grote Spaanse supermarkten verkrijgbaar zijn. Men verliest ook een grote hoeveelheid zout en dranken zoals Isostar helpen u om geen krampen te krijgen.

Schoeisel moet comfortabel en stevig zijn. De meeste wandeltochten lopen over goede paden maar soms is het over ruig terrein. Wandelschoenen of bottines zijn dus een noodzaak. Het grootste deel van het jaar is het mogelijk om te wandelen in shorts maar denk er aan dat de zon hard kan branden. In de winter kan het koud en nat zijn en dan vooral op de hoger gelegen paden, het weer kan snel veranderen dus wees voorbereid op buien.

Laat u in alle geval niet tegenhouden door dit alles, wandelen in Spanje is een aangename en lonende ervaring.

5. Wandelen in de praktijk in Madrid, Andalusië, Catalonië en Murcia

Madrid

In de provincie Madrid vinden we een grote variëteit aan landschappen, van hoge pieken tot laag gelegen landbouwgebied dat doorkruist wordt door rivieren.

  • Het grootste deel ligt in de zuidelijke sub-meseta en dat is relatief vlak met een hoogte van ongeveer 650 meter
  • In het westen grenst de regio aan de Sierra de Guadarrama. Het hoogste punt is Peñalara op 2.230 meter; het laagste punt is Alberche en Villa del Prado op 430 meter
  • Andere bekende punten zijn La Bola del Mundo in Navacerrada op 2.258 meter en de zeven Pieken in Cercedilla op 2.138 meter

De provincie heeft een groot aantal open ruimtes die een bezoek meer dan waard zijn.

Parken in Madrid

Parque del Buen Retiro
Dit park is het bekendste van Madrid en het ligt in het centrum van de stad, tussen de Calle Alfonso XII en de Avenida de Menendez Pelayo. Oorspronkelijk was het de tuin van het Palacio del Buen Retiro dat gebouwd werd in 1635 voor koning Felipe IV. Het werd geopend voor het publiek in 1800.

Het park wordt gebruikt voor jogging, dansen, skating, goochelen, zingen, het oefenen van gevechtssporten en dat gebeurt meestal in de weekends.
Metro: El Retiro.

Parque de la Casa de Campo
Het park ligt in het westelijk deel van de stad, op de rechteroever van de Manzanares. Het park is 1.800 hectare groot en het werd aangelegd door Felipe II in 1560. Het werd geopend voor het publiek in 1931.

Er zijn tennisvelden aanwezig die opengesteld zijn voor de bevolking en er is een kunstmatig meer om er te zwemmen en te roeien.  
Metro: Lago, Batán.

Parque Juan Carlos I
Het park werd geopend in 1992 en we vinden het in het zuiden van Madrid op de Gran Vía de Hortaleza (M-40). Men kan er vissen en boottripjes op de kleine rivier maken.
Metro: Campo de las Naciones.

Parque Nacional de la Cumbre, Circo y Lagunas de Peñalara
Dit park ligt in het noorden van de Puerto de Cotos op een kleine afstand van de hoofdstad. De Pico Peñalara is het hoogste punt en het park omvat 768 hectare.

De Grote Lagune (Laguna Grande) ligt in het zuidelijk deel van het park maar er zijn meerdere vijvers in het park.

Toegang via de Port of Cotos en langs woudpaden is vrij toegankelijk. Een pad dat parallel loopt met de Lozoya rivier loopt langs Rascafría tot aan de abdij van El Paular.

Embalse de Entrepeñas
Ongeveer op een uur van de embalse (reservoir), op de oever van de Tagus is Alcarria Baja de Guadalajara. Het wordt gevoed door de Tagus en andere rivieren. Er liggen kleine dorpjes op de oevers van het reservoir en het gebied is geschikt voor wandelen, paardrijden en rijden met de quad. Er zijn tevens mogelijkheden aanwezig voor watersporten zoals zeilen, waterskiën en kanoën.

Wandelen in Madrid en omgeving

Er zijn tal van wandelpaden in de omgeving van Madrid

GR 10: Pontón de la Oliva – San Martín de Valdeiglesias
De GR 10 is een 200 km pad dat van Madrid naar Guadalajara loopt door El Pontón de la Oliva. Het start langs het dienstpad naast het het Isabel II kanaal. En voordat het zijn eindpunt in Arroyo de las Tórtolas bereikt komt men langs een aantal plaatsen die een bezoek meer dan waard zijn zoals Torrelaguna; La Cabrera; het veertiende eeuwse Klooster van San Antonio en het kasteel van Manzanares El Real.

Er is transport voorzien in een aantal stadjes langs het wandelpad.

GR 88: Pontón de la Oliva – Cerezo de Abayo
Dit pad, 65 km lang dekt de noordelijke bergketen van Madrid. Het begint bij Pontón de la Oliva pers, die momenteel buiten gebruik is, en het bereikt El Atazar nadat het door de vallei van de Lozoya is gegaan.

Het pad gaat hoger en hoger totdat het Puebla de la Sierra en El Porrejón bereikt. Daarna gaat het naar beneden doorheen de Salinero pas. Het gaat vervolgens nog eenmaal op en neer voordat het Cerezo de Abayo bereikt.

Logies en voorraad zijn beschikbaar in La Puebla de la Sierra en Cerezo de Abayo; bars en restaurants in El Atazar, La Puebla de la Sierra en Cerezo de Abayo; busverbindingen zijn er in Cerezo de Abayo.

GR 124: Senda Real
Dit 47 km lange pad werd geopend in 1999 en het is een is poging om de oude weg die gebruikt werd door het koningshuis te hernieuwen. Het pad start in Pitis aan het metro en treinstation. Van daar gaat het langs Tres Cantos en daarna volgt het de Tejada om Colmenar Viejo te bereiken.

Het Koninklijke Pad heeft alle soorten van diensten zoals logies en transport in Madrid, Colmenares Viejo, Aranjuez en Tres Cantos.

Andalusië

Wandelen in Andalusië

Wandelingen (caminata) worden geregeld door de Spaanse Bergsport Federatie. Federacion Espanola de Deportes de Montana y Escalada. De site is enkel beschikbaar in het Spaans.

Natuurparken in Andalusië

Aan de Costa del Sol kan men een aantal natuurparken vinden en zij bieden een groot aantal mogelijkheden aan wandelaars waaronder begeleidde wandelingen. Er zijn dagelijkse limieten gesteld aan het aantal bezoekers dat in bepaalde delen van het park binnen mag en er zijn gedeelten waar bezoekers geen toegang toe hebben. Het kan handig zijn om uw bezoek aan een park op voorhand te reserveren om toegang te hebben tot alle delen. De parken worden vooral druk bezocht tijdens de week en tijdens de vakanties. Informatie is verkrijgbaar aan het park en bij de regionale overheden.

De toeristische dienst aan de Costa del Sol heeft een kaart ter beschikking van de vijf parken in de omgeving. De site is beschikbaar in het Spaans, Engels, Frans en Duits.

Parque Natural Sierra de la Nieves
Parque Natural Sierra de las Nieves ligt in de regio Serrania de Ronda. We vinden hier de Torrecila (1.919m) en er zijn diepe ravijnen en ravijnen zoals Caina met een diepte van 1.100 m. Tijdens de wandeling kan je sparren, steeneiken, kurkeiken, wilde katten, roofvogels en berggeiten zien.
Het weer in dit gebied kan zeer snel veranderen en daarom is het wijs om hier nooit alleen te wandelen.

Parque Natural Sierra de Grazalema
Parque National Sierra De Grazalema ligt tussen Cádiz en Málaga en het park is bekend voor zijn kalkrotsen die omgevormd zijn met kloven, ravijnen, valleien, grotten en greppels. In het park liggen 13 dorpjes.

Parque Natural Los Alcornocales
Parque Natural Los Alcornocales is vooral bekend voor zijn kurkeikenwoud. Hier zijn er 18 verschillende soorten roofvogels.

Parque Natural Montes de Málaga
Parque National Montes de Málaga vinden we in het noorden van de stad Malága. In het park zijn er bergen bedekt met Aleppo sparren. Zoals de andere parken is er hier ook een grote variëteit aan wildstand.

Parque Natural Sierras de Tejeda, Almijara y Alhama
Parque Natural de las Sierras de Tejeda, Almijara y Alhama vinden we in het berggebied van Málaga tot Otívar. Vanuit het park heb je panoramische uitzichten op de Middellandse Zee.

Catalonië

Wandelen in Catalonië

De verscheidenheid in het landschap in de fauna en flora maakt de regio zeer geschikt voor wandelaars. De lente en de zomer zijn hier de beste seizoenen om te wandelen, sommige paden zijn te gevaarlijk in de winter.

Foto: Wandelen in de Pyreneeën
Milano Real

De Pyreneeën zijn een populaire wandelregio. Officiële wandelpaden zijn meestal gemarkeerd met rode en witte strepen die geschilderd zijn op rotsen en bomen. Er worden pijlen geschilderd bij een verandering van richting.

De kustlijn van de Costa Brava is een extreem gevarieerd landschap met een groot aantal wandelpaden.

Catalonië heeft een aantal wandelpaden die ingedeeld zijn in: Senders de gran recorregut (GR), dat zijn lange tochten en Senders de Petit Recorregut (PR), dat zijn kleine tochten. De Associació Catalana de Senderisme heeft een website met informatie over de wandelingen. De website is beschikbaar in het Catalaans, Spaans en het Engels.

Parken in Catalonië

Parc Natural de la Zona Volcànica de la Garrotxa
Dit vulkanisch park is een van de oudste beschermde gebieden in Catalonië en het is een van de meest bezochte parken op het Iberisch schiereiland.

Sportactiviteiten in dit gebied zijn wielrennen, mountainbiken en wandelen op de aangegeven paden. Er is een website, Garroxta Tourism Information en zij is beschikbaar in het Catalaans, Spaans, Frans en Engels.

Parc Natural del Delta del Ebre
De delta van de Ebro vinden we in het meest zuidelijke deel van Catalonië waar de Ebro en de Middellandse Zee elkaar ontmoeten. De delta bestaat uit rijstvelden, vlaktes en zandduinen. El Parc Natural del Delta de l’Ebre) werd in 1983 een natuurreservaat nadat de overheid en de lokale bevolking de handen in elkaar sloegen om het gebied en de dieren te bewaren.

Het park beslaat 7.800 hectare en het bevat lagunes, eilanden en schiereilanden.

Er worden tal van begeleidde tochten georganiseerd maar voor hen die liever alleen gaan heeft de lokale toeristische dienst kaarten ter beschikking. Men kan de delta ook per boot bezoeken.

Er staan enkele websites ter beschikking van de geïnteresseerden en dat zijn, Amposta Tourist Office in het Catalaans, Spaans, Frans en Engels en de website van het park zelf, Ebre National Park website in het Spaans en het Catalaans.

Parc Natural Cap de Creus
Dit park is met zijn 14.000 hectare een van de grootste beschermde parken in Catalonië en het is het grootste park in het land met zowel zee als land.

Er zijn drie gebieden met een nationaal belang: Cap Gros-Cap de Creus in het noorden, Punta Falconera-Cap Norfeu in het zuiden en Serra de Rodes in het westen. Alle eilanden en eilandjes worden beschouwd als met nationaal belang.

Er zijn een aantal paden en interessante plaatsen zoals: dorpjes, kastelen en archeologische sites. Voor meer informatie kijkt men op Cap de Creus National Park.

National Park of Aigüestortes y Estany de Sant Maurici
Dit is een van de Nationale Parken in Spanje en het enige in Catalonië. Het ligt in het uiterste noordwesten van Catalonië in het hart van de Pyreneeën. Meer informatie kan je vinden op Aigüestortes.

Murcia

Wandelen in Murcia

De regio Murcia ligt in het zuidoosten van het Iberisch Eiland en het gebied heeft een grote variëteit in landschappen inclusief vlaktes, bergen, grotten, ravijnen en zandstranden. In Murcia is een mediterraan klimaat met hete zomers en zachte winters. Vooral in het binnenland gaan de temperaturen in de winter verder naar beneden.

Door deze gunstige weersverwachtingen is de regio populair voor tal van buitensporten zoals wandelen, bergbeklimmen, fietsen, paardrijden, valschermspringen en watersporten.

Regionale Parken in Murcia

Er zijn 7 regionale parken, 1 natuurreservaat, 8 beschermde gebieden en 3 andere gebieden in Murcia. Meer informatie over de natuurgebieden in Murcia kan je vinden op hun website.

De beschermde regionale parken bieden weinig sportmogelijkheden. Zo heeft bv het Parque Regional Calblanque vier stranden maar er zijn geen sportfaciliteiten. Het is wel een goede locatie voor vogelaars en voor strandwandelingen.

Parque Regional Sierra Espuña
Het Parque Regional Sierra Espuña is 25.000 hectare groot en het loopt doorheen de Sierra Espuña bergketen. Er is hier een grote variëteit aan fauna en flora zoals sparren, everzwijnen en de Espuña eekhoorn. Het is een ideale locatie voor wandelen, bergbeklimmen en mountainbiken. Meer informatie over dit park kan je vinden op hun website, de site is enkel beschikbaar in het Spaans.

Het Centro de Interpretación Ambiental del Parque Regional de Sierra Espuña geeft informatie over sportmogelijkheden in het gebied en dat kan je vinden op hun website. Deze site is beschikbaar in het Spaans en het Engels.

Wandelen in Murcia
Murcia is geschikt om er te komen wandelen met zijn nationale routes en zijn Vía Verdes die de regio doorkruisen. De site is beschikbaar in het Spaans en het Engels.

De Spaanse Federatie van Bergsport (Federación Española de Deportes de Montaña y Escalada) promoot het wandelen in Spanje en het geeft informatie over paden, veiligheid, clubs en verenigingen. Dit alles kan je vinden op de website Federación Española de Deportes de Montaña y Escalada. Informatie over wandelen in de regio Murcia kan je vinden op de website van de Federación de Montañismo Región de Murcia .

De officiële website van de Spaanse Toeristische Dienst geeft ook meer informatie over wandelen in Spanje en die kan je vinden op hun website.

6. Benodigdheden om veilig te gaan wandelen

De opwinding van een wandeling naar de bergen hangt grotendeels af van de kwaliteit en de goede staat van de benodigde apparatuur en materialen. Het moet aangepast zijn aan de tijd en consistent zijn met de kenmerken en moeilijkheidsgraad van de uit te voeren activiteit.

Hieronder geven we een lijst, waaronder elk een eigen keuze moet maken en hun verplichte minimale uitrusting moet overwegen op basis van de uit te voeren activiteit. 

Algemene minimale uitrusting

  • Route informatie (landkaarten en gidsen)
  • Rugzak
  • Bergschoenen
  • Warme kleding
  • Zonnehoed
  • Zonnebril
  • Lip en zonnebrandcrème
  • Sjaal of hoofddoek
  • Sokken
  • Handschoenen
  • Veldfles
  • Lichte maaltijd
  • Kleine EHBO set

Ook handig om bij te hebben

  • Regenhoes (over de rugzak)
  • Kleding en reservesokken
  • Thermische deken
  • Hoogtemeter
  • Kompas
  • Lamp
  • Fluitje en multifunctioneel mes

7. Wandelen met problemen

In het geval van een ongeval in de heuvels of in de bergen moet men de (brood)nodige hulp kunnen vragen.

Hulp kan men inroepen op het telefoonnummer 062 en dat is de bevoegde dienst die ter hulp zal komen.

8. Wat moet men doen in het geval van een ongeval?

Op het telefoonnummer 062 heeft men de volgende informatie van u nodig:

  • Wat is er gebeurt?
  • Wanneer is het gebeurt?
  • Waar is het gebeurt?
  • De toestand waarin het slachtoffer zich bevindt
  • De zo juist mogelijke plaats waar het slachtoffer zich bevindt
  • Het weer in het gebied
  • Het aantal mensen dat de agenten van de reddingdienst hulp kan bieden
  • Beschikbaar materiaal

Als men deze informatie heeft doorgegeven blijft men best bij het slachtoffer en dien zo nodig de eerste hulp toe.

Komt de hulp met een helicopter, dan reinigt men best de plaats van het ongeval zodat de helicopter kan landen.

Signalen die je aan de reddingshelicopter kan sturen

Kijk op de bijgaande tekening maar als men in de vorm van een Y staat, armen omhoog en open dan is de hulp nodig.

Staat men met de armen diagonaal dan is de hulp van de helicopter niet nodig.

Volgens de Guardia Civil moet men met minimum 3 deelnemers zijn om in de bergen te gaan wandelen.

In geval van nood heeft men het slachtoffer, de tweede persoon blijft bij het slachtoffer en de derde persoon gaat op zoek naar hulp.