Dieren in Spanje

  1. Overzicht
  2. Het Iberisch schiereiland
  3. Canarische Eilanden
  4. Balearen
  5. Noord-Afrika
  6. Zeeën en kusten
  7. Inheemse binnenlandse rassen
  8. Inheemse fauna

1.Overzicht

De fauna van Spanje heeft een grote diversiteit die grotendeels te wijten is aan de geografische ligging van het Iberisch schiereiland. Liggend tussen de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, en tussen Afrika en Europa brengt een grote diversiteit aan habitats en biotopen met zich mee, een gevolg van een aanzienlijke verscheidenheid aan goed gedifferentieerde klimaten en regio’s.

Foto: Landschap van de Sierra Norte de Sevilla

Ismcuacor

Bepaalde inheemse soorten hebben zich over de hele wereld verspreid, net als het konijn (Oryctolagus cuniculus), een dier dat, volgens een overlevering, zijn naam aan Spanje zelf gaf of de kanarie (Serinus canaria) in de moderne tijd.

Binnen Europa heeft Spanje een hoge biologische diversiteit en herbergt het land het grootste aantal gewervelde dieren (ongeveer 570 soorten) van alle Europese landen.

2. Het Iberisch schiereiland

Op het Iberisch schiereiland is het mogelijk om verdwenen soorten uit andere Europese regio’s te vinden. Dat kan omdat het historisch gezien een dunbevolkt gebied is geweest, in vergelijking met landen zoals Duitsland, Groot-Brittannië of Italië, en door een late industrialisatie, die de achteruitgang van vele soorten en het uitsterven van enkele anderen in andere landen veroorzaakte. Het was een gedocumenteerd fenomeen gedurende de twintigste eeuw. Het is ook noodzakelijk om het grote aantal aanwezige soorten te benadrukken vanwege de invloed van de Afrikaanse fauna (gewone kameleon, Moorse schildpad, renvogel, trekegel, genetkat, purperkoet, Egyptisch mangoest enz.).

Onder de grote carnivoren vallen er twee ontbrekende soorten uit een groot deel van West-Europa op: de bruine beer, die overleeft in het Cantabrische gebergte en in bepaalde Pyrenese enclaves en de Iberische wolf, een endemische ondersoort van het schiereiland.

Foto: Iberische lynx

Hoewel de meest karakteristieke carnivoor ongetwijfeld de Iberische lynx is is dit dier ook het meest bedreigde van het hele Europese continent. Veel talrijker zijn de populaties van wilde katten, rode vossen en die van sommige marterachtigen: de das, de bunzing en de wezel. Iets minder talrijk voorkomend zijn de otter, marter en steenmarter. De civetkatachtigen worden vertegenwoordigd door de genetkat en de mangoesten.

Herbivoren worden vertegenwoordigd door vrij veel voorkomende soorten, zoals sommige herten: edelherten, damherten en reeën. Er zijn endemische populaties van Spaanse steenbokken en Pyrenese gemzen en het everzwijn is ook wijdverspreid. De laatste jaren wordt er hard gewerkt om de Europese bizon terug te plaatsen. Deze dieren worden gekweekt in reservaten in de Pyreneeën en in Castilië en León.

Verschillende mediterrane soorten insecteneters hebben een goede vertegenwoordiging: spitsmuizen(Crocidura russula, Suncus etruscus),Millers waterspitsmuis, Iberische blonde mol, de zeldzame Pyrenese desman. Verder zijn er tal van knaagdieren zoals de rode eekhoorn, eikelmuis, woelmuis. De haasachtigen (met de nadruk op endemische soorten) zoals de Iberische haas en de Cantabrische haas. Vleermuizen (Capaccini’s vleermuis, vale vleermuis, gewone dwergvleermuis, Europese bulvleermuis, rosse vleermuis, Savi’s dwergvleermuis en dan nog de zeeroofdieren en de walvisachtigen.

Het aantal vogelsoorten op het Iberisch schiereiland is erg hoog in vergelijking met andere Europese fauna’s. Dit is niet alleen te danken aan de geografische ligging of de regionale diversiteit en biotopen, maar ook aan het feit dat verschillende soorten Noord-Europa of Afrika bezuiden de Sahara in verschillende gebieden van het schiereiland overwinteren of er nestelen. Het is ook mogelijk om vele andere soorten te zien die de Straat van Gibraltar gebruiken als een stap in hun migratie tussen Europa en Afrika.

Foto: Lammergier

Richard Bartz, Munich

Onder de grote roofvogels zijn aaseters zoals de bedreigde monniksgier of de lammergier. Meer overvloedig zijn de populaties van aasgieren en vale gieren. Ook in gevaar is de karakteristieke Spaanse keizerarend. In de Spaanse bergen en bossen zijn er nog steeds populaties haviken, sperwers, grijze wouwen, valken, steenarenden, dwergarenden, patrijzen, slangenarenden, smellekens, slechtvalken en wespendieven te vinden.

In de graanvelden zijn er roodrugbuizerds, buizerds, zwarte wouwen en rode wouwen. Torenvalken en uilen leven in dorpen en steden. Er zijn ook populaties visarenden, oehoes, ransuilen, velduilen, dwergooruilen.

De vele zangvogelsoorten hebben belangrijke soorten, zoals de Spaanse mus. De kraaiachtigen zijn ook goed vertegenwoordigd met de ekster, gaai, roek, zwarte kraai, raaf, blauwe ekster, Alpenkraai, Alpenkauw en kauw. De bijeneter en de scharrelaar onthullen opnieuw de nabijheid van het Afrikaanse continent tot het schiereiland.

De ooievaarachtigen hebben een gevarieerde set aan reigers (de purperreiger, de blauwe reiger, zilverreiger, witte reiger, ralreiger en de kwak) en twee belangrijke soorten: de veel voorkomende witte ooievaar en de minder frequente zwarte ooievaar.

De graanvelden en de halfdroge gebieden van de Iberische steppen zijn het leefgebied van de trap, de kleine trap, het witbuikzandhoen, het zwartbuikzandhoen en de grielen. Op de Canarische eilanden, voornamelijk in Lanzarote en Fuerteventura, vinden we de renvogel en de kraagtrap.

De kusten en rivieren herbergen een grote verscheidenheid aan waadvogels, meeuwen, aalscholvers, eenden, ganzen en zwanen. Hier moeten we wijzen op de relevantie van soorten zoals de Audouins meeuw, de Scopoli’s pijlstormvogel, het stormvogeltje, de knobbelmeerkoet en de alken. De eenden hebben veel voorkomende soorten zoals de wilde eend, krakeend, wintertaling, pijlstaart, witoogeend, de lepeleend en andere schaarse zoals de roestgans en de bergeend.

Zonder toevallige of zeldzame waarnemingen bestaat het vogelleven van het schiereiland uit 352 soorten, waarvan er twee endemisch zijn (Spaanse keizerarend) en de blauwe ekster, negen worden wereldwijd met uitsterven bedreigd, zeven werden door de mens geïntroduceerd en nog een werd opnieuw geïntroduceerd nadat hij in het gebied was uitgestorven.

3. Canarische Eilanden

De diversiteit wordt veroorzaakt door de fauna die rijk is aan endemische soorten op de eilanden. Exclusief voor de Canarische eilanden zijn de laurisilva-duiven (bolles laurierduif en de laurierduif), de Canarische roodborsttapuit (Saxicola dacotiae), de de kraagtrap (Chlamydotis undulata), de Canarische tjiftjaf (Phylloscopus canariensis), de goudhaan (Regulus teneriffae), de blauwe vink met twee soorten (Fringilla teydea) de blauwe vink van Tenerife, en de blauwe vink van Gran Canaria (Fringilla polatzek). Er zijn ook ondersoorten van torenvalken, pimpelmezen, spechten en een ondersoort van krenggier (Neophron percnopterus majorensis) die aanwezig is op Fuerteventura en Lanzarote.

Foto: Krenggier

Carlos Delgado; CC-BY-SA

Onder de endemische zoogdieren valt de Canarische grootoorvleermuis (Plecotus teneriffae) op de eilanden Tenerife, La Palma, El Hierro en mogelijk La Gomera op. De Canarische spitsmuis (Crocidura canariensis) en de huisspitsmuis (Crocidura russula osorio) zijn endemisch voor Gran Canaria.

Er zijn geen endemische amfibieën op de Canarische eilanden, de boomkikker (Hyla arborea) en de Iberische meerkikker (Rana perezii) werden lang geleden geïntroduceerd. Reptielen zijn goed vertegenwoordigd met een belangrijk aantal endemische soorten waaronder de muurgekko van Boettger (Tarentola boettgeri) en de Tarentola boettgeri hierrensis op El Hieero.

We vermelden ook de verschillende soorten van het geslacht Gallotia zoals de bedreigde reuzenhagedissen van El Hierro (Gallotia simonyi), de reuzenhagedis van La Gomera (Gallotia bravoana), de gevlekte gespikkeldehagedis van Tenerife (Galloti intermedia), de reuzenhagedis van La Palma (Gallotia auaritae), de reuzenhagedis van Gran Canaria (Gallotia stehlini) en de Atlantische hagedis (Gallotia atlantica) typisch voor Lanzarote en Fuerteventura. Ten slotte benadrukken we de soort van het geslacht parelskinken, deze zijn te vinden op alle eilanden met uitzondering van La Palma en zij heeft twee endemische soorten, de skink van Gran Canaria (Chalcides sexlineatus) is typisch voor Gran Canaria en de West-Canarische skink (Chalcides viridanus) die endemisch zijn voor Tenerife, La Gomera en El Hierro.

4. Balearen

Op de Balearen vinden we de Balearenpad (Alytes muletensis) en de vale pijlstormvogel (Puffinus mauretanicus).

5. Noord-Afrika

De Noord-Afrikaanse fauna heeft belangrijke karakteristieke elementen die hem onderscheiden van de Iberische fauna. De Spaanse gebieden (Ceuta, Melilla en en enkele Noord-Afrikaanse eilandjes) vertegenwoordigen, ondanks hun kleine omvang, een belangrijk punt van diversiteit in de Spaanse fauna.

De meeste gegevens over gewervelde dieren in deze gebieden vallen samen met hun huidige administratieve afbakening (na 1984). Een aanzienlijk aantal soorten werd echter in de tijd van het Spaanse protectoraat in Marokko verzameld voor museumcollecties of wordt in de literatuur aangehaald als een vangstgebied van Spaanse gebieden, zonder daadwerkelijk deel uit te maken van het grondgebied.

Onder de zoogdieren vinden we de moeflon (Ovis orientalis musimon), manenschaap (Ammotragus lervia), Egyptische mangoest (Herpestes ichneumon), genetkat (Genetta genetta), Afrikaanse wilde kat (Felis silvestris lybica), trekegel (Atelerix algirus), Maghreb-haas (Lepus schlumbergeri), Noord-Afrikaanse olifantspitsmuis (Elephantulus rozeti).

Bovendien zijn er ook 32 soorten amfibieën en landreptielen beschreven.

6. Zeeën en kusten

De Spaanse kusten worden omringd door de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan. Mariene diversiteit is opmerkelijk in bijna alle groepen gewervelde en onder ongewervelde dieren.

Mariene ongewervelden

De rijkdom aan vis aan de Spaanse kusten is opmerkelijk vanwege hun belangrijke oppervlakte en om te worden gebaad door twee zeeën met zeer verschillende kenmerken (uitbreiding, stroming, temperaturen, enz.) die verschillende ichthyologische fauna herbergen.

Mariene reptielen

In Spaanse wateren kun je enkele soorten zeeschildpadden vinden en meer informatie kan je hier vinden.

Zeezoogdieren

Zeezoogdieren die we kunnen vinden aan de Spaanse kusten (Middellandse Zee, Cantabrische kust en Canarische eilanden). Zijn de walvisachtigen en je kan hier meer informatie over de walvisachtigen vinden.

7. Inheemse binnenlandse rassen

Er zijn momenteel een serie inheemse rassen op het Spaanse grondgebied aanwezig met opmerkelijke verschillen in aantal en mate van instandhouding.

Foto: Ezelras Zamorano-Leonés

We onderscheiden hierbij een aantal schapenrassen (merinoschapen, xalda-schapen, churra tensina, Colmenareña, Segureña, Ojalada, Sasi ardi, roja levantina, Ovella galega, Canaria, Canaria met haar. Runderen (Spaanse vechtstier, Blanca cacereña, Vaca retinta, Pajuna, Tudanca, rubia gallega, Alistana-sanabresa, Morucha, Avileña-Negra ibérica, Betizu, Vaca canaria. Geiten (Cabra payoya, Tinerfeña del norte, Tinerfeña del sur, Cabra majorera, Cabra palmera, Retinta extremeña, Azpi gorri, Cabra pitiusa). Varkens (Iberisch varken, Canarisch zwart varken, Keltisch varken, Chato Murciano, Torbiscal) naast het enige inheemse kamelenras in Spanje, de Canarische kameel.

Er zijn ook verschillende inheemse rassen van ezels zoals het Andaluza-cordobesa, Asno zamorano-leonesa, catalán, burro majorero. Paarden (Pottoka, Asturcón, Andalusisch paard, jaca navarra, raza losina). Duiven (colom gavatxut, colom borino) en kippen (utrerana, pardo de León, Castellana negra) evenals ongeveer veertig rassen van inheemse honden.

8. Inheemse fauna

Door de geschiedenis heen heeft de mens in Spanje, om verschillende redenen, net als in veel andere delen van de wereld, verschillende exotische soorten geïntroduceerd. Sommige met jachtdoeleinden, zoals het damhert in de Romeinse tijd, of recenter, de moeflon uit Corsica. Andere soorten zijn hier aanwezig omdat ze ontsnapten uit pelsdierfokkerijen (Amerikaanse nertsen en de beverrat. Een aantal dieren werden gebruikt als gezelschapsdier zoals de vele soorten Australische en Zuid-Amerikaanse papegaaien zoals de monniksparkiet, tegenwoordig geacclimatiseerd aan stedelijke parken en tuinen.

Sommige soorten brengen het natuurlijke evenwicht in hun habitat in gevaar, zoals de vraatzuchtige snoek. Andere hebben vergelijkbare inheemse soorten schade berokkend: twee goede voorbeelden zijn de gevallen van de Amerikaanse witkopeend tegen de gewone witkopeend, of de rode rivierkrab tegenover de inheemse rivierkrab. De inheemse soorten verminderen hun populaties ten koste van nieuwkomers, zoals de Europese nertsen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *